Co warto wiedzieć o flawonoidach?

Flawonoidy to naturalne, bardzo aktywne biologicznie substancje chemiczne, niezwykle rozpowszechnione w świecie roślinnym. Znajdują się we wszystkich częściach roślin – liściach, kwiatach, owocach, nasionach oraz korzeniach, nadając im charakterystyczny dla danego gatunku smak, zapach i kolor. Są niezbędnymi elementami w fizjologii roślin, pełniąc rolę hormonów roślinnych i regulatorów wzrostu, przenośników energii w systemach fotosyntezy, inhibitorów i prekursorów enzymatycznych, a także barwników. Ponadto są naturalną tarczą, chroniącą komórki roślinne przed szkodliwym wpływem środowiska, np. przed drobnoustrojami, czy promieniowaniem ultrafioletowym.

Spożywanie roślin i przetworów zawierających flawonoidy ma ogromne znaczenie również dla człowieka. Substancje te wpływają na większość procesów fizjologicznych w organizmie.

Nadmierna ilość reaktywnych form tlenu, powoduje zaburzenie homeostazy w organizmie, a tym samym może przyczynić się do zaburzeń funkcjonowania organizmu. Zawarte w strukturach błon komórkowych wielonienasycone kwasy tłuszczowe są szczególnie podatne na działanie wolnych rodników. Następstwem utleniania lipidów jest utrata przepuszczalności błon komórkowych, co znacznie upośledza ich funkcje fizjologiczne. Procesy wolnorodnikowe niszczą w komórkach także struktury białkowe, materiał DNA, powodując niekorzystne efekty biologiczne. Następstwem ataku wolnych rodników na struktury węglowodanowe jest rozkład mukopolisacharydów, związana z tym zwiększona przepuszczalność naczyń krwionośnych.

W zwalczaniu stresu oksydacyjnego organizm człowieka dysponuje wieloma mechanizmami obronnymi, m. in. antyoksydantami zawartymi w żywności. Już w latach 30. ubiegłego wieku laureat Nagrody Nobla Albert Szent-Györgyi odkrył wyraźną aktywność antyoksydacyjną flawonoidów. Późniejsze badania wyjaśniły mechanizmy działania tych związków. Ustalono, że jest to wynikiem:

- hamowania aktywności enzymów biorących udział w wytwarzaniu wolnych rodników;

- wiązania jonów metali przejściowych, szczególnie żelaza i miedzi, które uczestniczą w zapoczątkowaniu łańcucha reakcji wolnorodnikowych;

- redukowania reaktywnych form tlenu do bardziej stabilnych i nieaktywnych połączeń;

- hamowania enzymu oksydazy askorbowej, co zapobiega utlenianiu witaminy C i przedłuża jej działanie w organizmie.

W badaniach klinicznych wykazano również, że flawonoidy zawarte w owocach i warzywach zmniejszają wchłanianie zwrotne cholesterolu w dystalnym odcinku przewodu pokarmowego.

Flawonoidy mają zdolność do uszczelniania naczyń krwionośnych. Związki te wspólnie z witaminą C biorą udział w tworzeniu wiązań poprzecznych pomiędzy łańcuchami polipeptydowymi włókien kolagenu i w ten sposób uelastyczniają oraz wzmacniają tkankę łączną, m.in. w naczyniach krwionośnych.

Korzystny wpływ flawonoidów na układ krążenia związany jest z hamowaniem utleniania endogennych antyoksydantów (witaminy E, kwasu askorbinowego, glutationu i innych związków) w procesach oksydacyjnych.

Produkty CaliVita® zawierające bioflawonoidy to m.in. Liquid C + Bioflavonoids with Rose Hips, C Plus Flavonoids.

Fragmenty opracowania: lek. med. Małgorzaty Miktus, ,,Barwy natury – roślinni sprzymierzeńcy witaminy C’’, Nutrition & Health kwiecień 2010.