Grypa to zakaźna choroba układu oddechowego, którą wywołuje wirus grypy typu A, B lub C.

Wykazuje on zdolność zakażania komórek nabłonka dróg oddechowych – nosa, gardła, tchawicy i oskrzeli.. Wirusy są bezwzględnymi wewnątrzkomórkowymi pasożytami, które przenoszą się od gospodarza do gospodarza, zakażają go i replikują się w jego komórkach, wykorzystując ich zawartość do tworzenia wirusów potomnych.

Najbardziej aktywny jest wirus typu A.

Leki stosowane w leczeniu grypy – Tamiflu (Oseltamivir) oraz Relenza (Zanamivir) hamują uwalnianie replikowanych wirusów grypy z zakażonych komórek, co ogranicza progresję choroby i zmniejsza ryzyko powikłań pogrypowych. Powinny być podane jak najwcześniej, największą skuteczność obserwuje się w pierwszych 36 godzinach infekcji.

Ich stosowanie jest jednak obarczone pewnym ryzykiem – ostrzeżenia o możliwych skutkach ubocznych stosowania leków przeciwgrypowych opublikowało 3 lata temu CDC – Amerykańskie Centrum Kontroli Chorób.

Należy podkreślić, że inhibitory neuramidazy selektywnie blokują proces replikacji wirusa grypy, ale nie wykazują działania w stosunku do innych wirusów, które wywołują infekcje grypopodobne. Dlatego przed ich podaniem powinna być wykonana diagnostyka grypy! - Co zapobiegnie ich nadużywaniu i powstaniu możliwej lekooporności.

Przebieg infekcji wirusowej zależy od różnych czynników, takich jak:

- wiek,

- odporność

- stan fizjologiczny organizmu

Pierwsza linia obrony przed wirusami to interferony, naturalne komórki zabójcy, odpowiedź śluzowo-rzęskowa oraz makrofagi. Po 7-10 dniach występuje odpowiedź cytotoksyczna limfocytów T , a w nieco dłuższym czasie działanie przeciwciał.

Osoby u których występują zaburzenia pracy układu immunologicznego, są bardziej narażone na infekcje wirusowe, niż osoby z prawidłowo działającym układem odpornościowym.

Przykładem jest wirus HIV, który powoduje nabyty niedobór układu immunologicznego.

Może to być również wtórne obniżenie odporności w wyniku stosowanych leków – immunosupresja, sterydoterapia. Niektórzy ludzie rodzą się z defektami genetycznymi, które powodują wrodzone upośledzenie czynności układu immunologicznego.

Układ genotypowy AB0 ma wpływ na odporność przeciwwirusową – grupa krwi B ma najsłabszy system obrony przed wirusem grypy typu A.

Dlatego wśród ludzi o tej grupie krwi szczególnie ważna jest profilaktyka przeciwgrypowa.

Niedożywienie powoduje ogólny spadek odporności organizmu. Nawet niewielki niedobór niektórych składników powoduje istotny spadek odporności.

Przykładem biopierwiastka o wyraźnym działaniu immunologicznym jest cynk.

Człowiek nie potrafi zapanować nad mutacjami wirusa i nie zawsze może powstrzymać rozwój epidemii grypy. Ale mając większą wiedzę niż nasi przodkowie, możemy się przed grypą bronić i coraz skuteczniej jej zapobiegać!

Obraz kliniczny grypy:

- okres wylęgania wynosi 1-7 dni, średnio 2-3 dni,

- wysoka gorączka od 38 do 41 stopni C z dreszczami- szczyt gorączki około dobę po wystąpieniu  pierwszych objawów,

- silne bóle mięśni, stawów i głowy,

- znacznego stopnia osłabienie (astenia) – może się utrzymywać do kilku tygodni po wyleczeniu

- suchy napadowy kaszel, może być obecne krwioplucie (objawy krwotoczne),

- zapalenie spojówek,

- kichanie i katar, możliwe krwawienia z nosa

- brak apetytu.

Powikłania pogrypowe:

- pogorszenie przebiegu chorób przewlekłych – niewydolność oddechowa i stan astmatyczny,

- niewydolność krążenia i wstrząs kardiogenny, niewydolność nerek, dekompensacja cukrzycy

- drgawki gorączkowe

- wtórne nadważenia bakteryjne nosa, ucha, zatok, oskrzeli, płuc

- zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych,

- zapalenie mózgu

- poprzeczne zapalenie rdzenia kręgowego

- zapalenie mięśni i mioglobinuria

- niewydolność nerek

- zapalenie mięśnia sercowego i osierdzia

- u kobiet ciężarnych – zwiększone ryzyko poronienia

- grypa złośliwa – ciężkie zapalenie płuc, krwotoczne zapalenie oskrzeli

- wstrząs toksyczny – wywołany przez gronkowca złocistego

Grupy ryzyka ciężkiego przebiegu grypy:

- osoby powyżej 65 roku życia

- dzieci i młodzież

- kobiety ciężarne

- chorzy z przewlekłymi chorobami układu krążenia, oddechowego, nerek, cukrzyca

- osoby z obniżoną odpornością organizmu

Profilaktyka grypy – zalecenia praktyczne:

1. Utrzymanie wysokiej odporności organizmu – dobre odżywianie, w tym systematyczne uzupełnianie niedoborów diety, kontrola stresu, regularny sen, ruch na świeżym powietrzu.
2. Przestrzeganie zasad higieny osobistej:

- regularne mycie rąk (mydło w płynie z dozownikiem, ręcznik jednorazowy)

- zasłanianie się przy kichaniu i kaszlu (chusteczka lub kichanie w zgięcie łokcia)

- chusteczki higieniczne jednorazowe po użyciu wrzucać do worka foliowego

- utrzymywać w czystości często używane przedmioty ( klamki, telefony, klawiatura komputera itd.

3. Unikanie przebywania w dużych skupiskach ludzkich – centra handlowe, kina, dworce, środki transportu publicznego

     4.  Ograniczanie lub unikanie bezpośrednich kontaktów międzyludzkich – Podawanie ręki, całowanie się przy powitaniu, wspólne jedzenie, picie lub palenie papierosa

5. Szczepienia ochronne – w przypadku grypy sezonowej w grupach podwyższonego ryzyka po wykluczeniu przeciwwskazań – maksymalnie 70% szans na ochronę przed grypą.
   

Przeciwciała wytworzone po szczepieniu nie rozpoznają zmutowanych form wirusa grypy.

6. Izolacja chorych i kontakt z lekarzem po wystąpieniu objawów grypopodobnych

W codziennej profilaktyce możemy wykorzystać działanie immunostymulujące czosnku, spiruliny, mleczka pszczelego, jeżówki purpurowej, vilcacory.

Pamiętajmy, że 70% odporności naszego organizmu znajduje się w jelitach – zachowanie równowagi biologicznej w środowisku jelit ułatwi systematyczne przyjmowanie probiotyków.

Wyjątkowe znaczenie dla działania układu odpornościowego mają pałeczki kwasu mlekowego (Lactobacillus Acidophilus) oraz witamina C

Prawidłowo działający układ immunologiczny jest w stanie wykryć i zniszczyć wirusa grypy w pierwszej fazie infekcji, kiedy znajduje się on w nabłonku układu oddechowego.

Warto więc dbać o swój system odpornościowy na co dzień i wykorzystać jego ogromny potencjał biologiczny.